Woordweb maken – helpt je geheugen (beter leren en nooit meer vergeten)

Mathematisch grootheden wensten dat ze het als beginnend student al hadden geleerd – een mindmap, of woordweb maken – om hen te helpen leren en onderzoek doen. Maar ook kantoorwerkers, veel-lezers en andere leergierigen helpt het lezen, leren en moeiteloos onthouden. En daar is een heel logische, wetenschappelijke verklaring voor. Dit is hoe een woordweb maken jou helpt, in 5 regels.

Hazel Wagner is helemaal van een leven lang leren. Wagner verkeert al in haar ‘oma-jaren’ (ze leerde haar studerende kleinkind het woordweb maken) met een volwaardige afgeronde carrière in de computerindustrie. Ze werkte bij talloze Fortune 100 startups, én haalde haar master- en MBA-diploma’s in mathematica en marketing en finance op zak. Wagner blijft maar leren.

Al die studies, onderzoeken en inmiddels lezingen – compleet uit haar hoofd – terwijl haar geheugen helemaal niet zo goed is, zegt ze:

“Ik ben mijn hele leven bang geweest dat ik dingen niet ging onthouden. Mijn ouders hadden een geweldig geheugen, andere familieleden hadden een geweldig geheugen, maar ik niet.”

Hoe leert en onthoudt ze dan al die dingen? Niét zoals ze het in eerste instantie aanpakte (en zoals jij het waarschijnlijk aanpakt wanneer je iets nieuws wil leren en onthouden):

“Ik heb met al mijn diploma’s duidelijk veel tijd doorgebracht met luisteren naar colleges. Ik heb duizenden en duizenden pagina’s met notities gemaakt. Ik was zo bang om te vergeten, dat ik bijna alles opschreef. [..] Maar dat is slechts transcriberen. Je denkt niet na over wat je hoort of leest. Je verwerkt het niet, zoals je brein dat nodig heeft om het beter te onthouden. Zodat je het kunt leren, opslaan en later kunt terughalen wanneer je wil.”

Pas veel later – vlak na haar 4e diploma – ontdekte ze een stukken efficiëntere en effectievere manier van lezen, leren, noteren en onthouden:

“Ik vond het in eerste instantie heel jammer, want dát zou me veel tijd bespaart hebben en me geholpen hebben toen ik aan het leren en noteren was, en vooral bij het voorbereiden op tentamens of om anderen uit te leggen wat ik geleerd had. [..] Waarom had niemand me dit eerder laten zien: dat mindmappen?!”

Mindmappen. Een woordweb maken, is wat haar zo goed had kunnen helpen leren en onthouden in al die jaren, onthult ze nu:

Een woordweb maken?

Wat is een woordweb, vraag je je nu af? Een woordweb, of mindmap of woordspin, is een manier om complexe en/of grote delen informatie in één overzicht te plaatsen. Met in het midden van het web het hoofdthema en straalvormig daaromheen de subthema’s en verdere vertakkingen daarvan, verbonden met lijnen. Elke tak bevat een kernidee of term die grotere delen achterliggende informatie in je brein triggeren.

woordweb maken

Je helpt je geheugen een hoop informatie verwerken en onthouden, door het overzicht en de structuur erin aan te brengen, met zo’n woordweb. Één beeld (met al zijn associaties) kan het namelijk goed onthouden; een compleet boekwerk of college niet.

En dat werkt zo

Letterlijk volgens Wagner’s werkwijze, die overeenkomt met woordweb-grootheden als Tony Buzan en zoals je het ook in onze training Snellezen, Geheugentechnieken en Mindmappen leert:

“Je pakt een blanco vel papier en houdt het horizontaal; schrijf de kernwoorden en korte zinnen op en – heel belangrijk – maak de verbindingen tussen die elementen. Dat doe je van binnen naar buiten uit: in het midden het hoofdthema (een naam, of een boektitel of een vraagstuk) en dan naar buiten toe alle takken met de kernwoorden. [..] Wat je later nog invalt, voeg je toe, zoals het voor jou werkt.”

Die toevoegingen, die zijn niet te onderschatten. Niet alleen zaken die je nog invallen, maar ook het ‘finetunen’ van je woordweb hoort hierbij: gebruik kleuren en tekeningen of symbolen om het overzicht nóg overzichtelijker te maken voor je brein. Niet per sé meteen terwijl je luistert of leest, maar “later”, zoals Wagner zegt: wanneer je je woordweb achteraf (na de lezing of na een hoofdstuk) nog eens bekijkt en bijwerkt.

  • Gebruik bijvoorbeeld steeds een andere kleur marker om de takken per hoofdstuk of thema te arceren.
  • Bij de belangrijkste subtakken teken je relevante symbolen: bij financiële delen € bijvoorbeeld en een ♡ bij de kern van de zaak, een [!] bij leuke dingen en bij de meest relevante een 🙂 .
  • Zaken die in volgorde horen, of anderszins een opsomming zijn, die nummer je.

Maak het zo gek als je zelf wil!

woordweb maken

(Lees hier ook hoe een online mindmap maken werkt met 1 handig programma.)

Waarom zo’n woordweb werkt – om 2x zo goed te onthouden

Wagner:

“Het werkt zoals het brein werkt. Mijn eigen onderzoek nota bene, gepubliceerd in 1975, toonde al aan hoe belangrijk visueel en kinesthetisch leren is, wanneer je mathematica wil begrijpen. [..] En zo werkt het voor alle soorten onderwerpen, niet alleen mathematica.”

Dus, omdat:

  • Je brein visueel leert – via wat het ziet (de tekening van je woordweb).
  • Je brein kinesthetisch leert – via wat het fysiek doet (je woordweb tekenen).

Maar ook omdat:

  • Je brein moet nadenken over de stof – om te bepalen wat het belangrijkst is en in het woordweb terecht komt.
  • Je brein geen complete paragrafen onthoudt – wel beelden, kernideeën en verbindingen, die het grotere idee en alle informatie er áchter triggeren.
  • Je brein graag een compact overzicht heeft – om een beeld als geheel op te slaan en te onthouden.

Maar vooral omdat:

  • Je brein visueel leert – via wat het ziet (de tekening van je woordweb).

Dat fysiek tekenen van je woordweb, ten opzichte van alleen maar het schrijven, is wat het grote verschil maakt voor je geheugen. Graham Shaw, managing director van Vision Learning en voormalig training manager bij British Airways, kan het niet genoeg benadrukken. “When we draw, we remember more” is zijn credo:

“Als we informatie omzetten in een tekening, dan onthouden we het.”

Verschillende studies onderbouwen die bewering. Een groep onderzoekers aan de Canadese Universiteit van Waterloo bijvoorbeeld, vroeg mensen om 30 woorden te onthouden. Ze hadden 40 seconden per woord, en mochten het opschrijven of tekenen.

De groep die woorden getekend had, bleek later in een onverwachte geheugentest dubbel zoveel te hebben onthouden als de mensen die de woorden geschreven hadden (ongeacht de kwaliteit van de tekening – je hoeft dus gelukkig geen tekenwonder te zijn).

Waarom dat belangrijk is

Tony Buzan, de opper-woordwebmaker en volgens sommigen ‘de uitvinder van de mindmap’ genoemd, weet waarom het visualiseren van informatie zo belangrijk is. Omdat we ons brein in deze tijden moet helpen met informatie verwerken:

Iedereen lijdt aan informatie-overload. Het is één van de grootste oorzaken van fysieke en mentale ziekten in de geschiedenis van deze planeet. [..] We zitten in de ‘kennis-eeuw’, en wat worden onze kinderen? ‘Kenniswerkers’. Dat klinkt heel goed, maar dat is het niet.”

Om al die informatie en kennis te ‘managen’ moeten we volgens hem ons brein managen. Of beter gezegd: helpen met al die kennis managen en verwerken. En dat doen we dus door al die informatie beeldend te maken, met associaties en met verbindingen: het woordweb.

Ook voor jou

En dat werkt niet alleen voor Wagner, in de academische wereld. Sinds haar laatste diploma’s is ze de wijde zakelijke wereld in getrokken, en heeft daar net zoveel profijt van het woordweb als ze voorheen in haar studie- en onderzoekstijd had gehad, zegt ze.

  • Bij lezingen voorbereiden en de grote lijnen onthouden.
  • Bij klantpresentaties voorbereiden en je ‘pitch’ onthouden.
  • Bij vergaderingen voorbereiden.
  • Bij het leren en onthouden van nieuwe vakontwikkelingen.
  • Bij het lezen en onthouden van complexe artikelen of dossiers.
  • Enzovoorts, enzovoorts…

Welk verschil dat woordweb maken maakt – bij het lezen, luisteren, verwerken, leren, noteren en onthouden van al die dingen?

Wagner:

“Je denkt nu; je documenteert of transcribeert niet meer blind. Je denkt over hoe het allemaal bij elkaar past, hoe het werkt en hoe jij het gaat onthouden. [..] Ga zelf aan de slag met mindmappen en je helpt je brein.”

Aan de slag!

Zelf serieus aan de slag met mindmappen om deze kennis-eeuw te overleven, en jezelf te helpen in je studie, carrière of leergierige aard? In de training Snellezen, Geheugentechnieken en Mindmappen leer je alles in 1 dag:

Lees alles over onze populaire 1-daagse open trainingen bij jou in de buurt

Lees alles over een 1-daagse in-company training bij jou op locatie

X