Leren leren als Dijkgraaf – zo simpel is het, in 3 stappen.

Je doet het je hele leven: leren, en ontwikkelen. Effectief leren leren, bespaart je daarbij een hoop tijd en gedoe. Leren is namelijk heel simpel, hoe complex de materie ook is – als je het doet als de beroemde Nederlandse natuurkundige Dijkgraaf, Einstein en zijn collega-knappe-koppen. Met 1 simpele techniek, in 3 stappen.

Of je nu door stapels boeken voor je studie heen moet ploegen, of je bent iemand die gewoon graag veel dingen weet – iemand die altijd bezig is met z’n persoonlijke ontwikkeling door te blijven leren. In alle gevallen: een goede zaak! Want wie niet leest en leert, staat stil.  

“Het leven is als een fiets. Je moet in beweging blijven om in balans te blijven.” – Einstein

Het zijn de letterlijke woorden van Einstein himself.

Lekker (blijven) leren dus! Écht leren, voor het leven – niet even uit je hoofd stampen om op je tentamen te scoren of indruk te maken op het volgende bedrijfsfeestje. Écht leren, op de échte manier. De beste manier. De meest simpele manier.

Met de nadruk op simpel. Daar zit namelijk de sleutel tot leren leren. In simplificeren, zoals de knapste koppen ter wereld dat doen. Einstein deed het, net zoals zijn jongere opvolger als briljant natuurkundige en Nobelprijswinnaar, met een iets minder bekende naam: Feynman. Én zoals de bekende Nederlandse wetenschapper Robbert Dijkgraaf het doet. Zij kennen allemaal de truc van leren leren.

Nu jij nog.

leren leren
Einsteins ‘opvolger’ als Natuurkundige en Nobelprijswinnaar: Richard Feynman

Leren leren (volgens de pro’s)

Als we het over leren leren hebben, hebben we het over écht leren. Materie begrijpen, in plaats van uit je hoofd stampen.

“Het verschil tussen iets weten, en de naam van iets weten”, noemt Richard Feynman het.

En hij kon het weten. Als gevierd natuurkundige kon hij je alles vertellen over kwantumelectrodynamica, microsysteemtechnologie en nanotechnologie – en je zou het nog hebben begrepen ook!

Hij kon alle materie, hoe complex ook, terugbrengen tot iets begrijpelijks. Dat was de grote kracht van deze grote kenner. Zijn colleges waren legendarisch, wat je zult begrijpen als je dit BBC-interview ziet. Hij maakt onderwerpen als hoe rubber in elastiekjes werkt zo uitgebreid en vervolgens weer zo simpel als het maar kan. Net als zijn uitleg over hoe treinrails en -wielen werken als ze door een bocht rijden. Natuurkundig behoorlijk complexe materie, maar een kind kan het begrijpen!

De reden dat Feynman dit allemaal zo helder kan uitleggen, is omdat hij er echt alles over weet. En de definitie van iets echt geleerd hebben, is wanneer je het op een dergelijk simpele manier kunt uitleggen.

Een Nederlandse ‘collega’ van Feynman die je vast zult kennen is Robbert Dijkgraaf, hoogleraar theoretische natuurkunde. Niet voor niets is hij vaak te gast geweest bij De Wereld Draait Door. Hij kan heel Nederland, van groot tot klein, de meest complexe materie op een oersimpele manier uitleggen.

Over de snelheid van het licht (Einstein’s formule E=mc²) en of dat sneller kan, bijvoorbeeld:

“Het is niet zo dat Einstein bedacht heeft ‘laat ik maar een soort snelheidsbegrenzer op de natuur zetten’. [..] Één ding dat hij merkte is dat de tijd die je waarneemt afhankelijk is van hoe hard je beweegt. Als je bijvoorbeeld in een raket gaat zitten, en je gaat heel hard rondvliegen, dan gaat jouw tijd langzamer. Dus een astronaut die naar de maan gaat en weer terugkomt, die is iets jonger dan de astronauten die op aarde zijn gebleven. Hoe sneller je in die raket gaat, hoe langzamer je tijd gaat lopen. En als je met de lichtsnelheid gaat, dan staat de tijd stil. Als er iets sneller dan het licht gaat, dan gaat de tijd dus teruglopen.”

Toegegeven: nog steeds complexe materie. Maar toch weet Dijkgraaf het zo uit te leggen dat je het enigszins begrijpt. Dat een kind het zelfs enigszins zou kunnen begrijpen.

Wat dat betekent? Dat Dijkgraaf de materie écht goed begrijpt. Hij kan het het écht begrijpelijk uitleggen.

Net als Feynman, Dijkgraaf én Einstein. Die laatste was namelijk de meester en grondlegger in het simpel maken van complexe informatie om het begrijpelijk uit te kunnen leggen.

Hoe Einstein het leerde

v

Einstein leerde het tussen 1902 en 1909, toen hij op een Zwitsers kantoor dat patenten moest goed- of afkeuren werkte. Ideeën en uitvindingen werden hier getoetst op levensvatbaarheid. En om te bepalen of zo’n patentaanvraag potentie had, moest Einstein keer op keer in de materie duiken en razendsnel begrijpen waar het om ging. Om dat te kunnen doen legde zijn baas hem één regel op:

“Leg heel bondig, als het even kan in 1 zin, uit waarom de uitvinding wel of niet zal werken – en waarom de aanvraag goed- of afgekeurd moet worden.”

Bondig. 1 zin. Simpel maken. Begrijpelijk maken. Daar zit de sleutel tot écht leren leren, op een letterlijk simpele manier.

Hoe jij kunt leren leren (als de pro’s)

Feynman nam het concept van Einstein – de simpele kern uit complexe materie halen om het te leren begrijpen – en ging er op door. Écht leren leren, in zijn definitie:

“Kun je het aan een kind uitleggen? Dan weet je waar je het over hebt.”

Dan heb je goed geleerd. Niet alleen de namen en definities, maar écht geleerd waar de stof over gaat. Einstein deed het ooit zo, Dijkgraaf doet het vandaag de dag zo, en hun collega Feynman ontwikkelde er een heuse techniek omheen.

Leren leren volgens de techniek van Feynman, geïnspireerd op Einstein en uitgevoerd door alle collega-knappe-koppen die na hem kwamen, kun jij ook – in 3 stappen.

leren leren

De Feynman techniek

  1. Schrijf op een A4 wat je weet over het onderwerp dat je aan het leren bent. Of schrijf het terwijl je aan het leren bent. Schrijf het in elk geval zo, dat je het kunt voorlezen aan een kind. Geen vaktermen, geen ingewikkelde omschrijvingen; zo simpel als het kan.

    (Moeite met het overzicht in je materie, om tot de kern te komen? Mindmappen helpt, in deze stap.)
  2. Vat het geheel van wat je geleerd en zojuist opgeschreven hebt samen tot de simpelste en meest bondige kern. Als het even kan in 1 zin – zoals Einstein zou doen. En nog steeds zo geformuleerd dat een kind het blijft snappen!

    (Met de Cornell-methode gaat dat heel makkelijk – voor slim noteren tijdens het lezen en leren.)
  3. Lees deze simpele versie van de materie voor aan een ander. Mocht je net geen kind hebben rondrennen om het aan uit te leggen, dan voldoet een studiemaat of je partner ook best. Of aan jezelf, desnoods! Zolang je uitleg maar simpel en bondig blijft klinken, wanneer je het hardop uitspreekt.

Alsof je aan tafel bij DWDD aan alle kijkers en kijkertjes moet uitleggen hoe de snelheid van het licht werkt. Of andere materie, hoe complex ook, op de simpelste manier die je je kunt bedenken.

Nog niet helder voor jezelf of de ander in stap 3? Nog niet goed genoeg geleerd. Terug naar stap 1! Ga zo door tot je het kunt uitleggen als een heuse Feynman, Einstein of Dijkgraaf. Simpel, simpel, simpel.

leren leren
Robbert Dijkgraaf, die net als Einstein en Feynman complexe materie tot de meest simpele kern kan terugbrengen. Kun jij nu ook!

Dus

Als we dat even bondig moeten samenvatten, tot de meest simpele kern:

Leren blijf je je hele leven doen, als het goed is. Leren leren is daarom de moeite waard. En van wie beter leren leren dan van de knapste koppen ter wereld: Einstein, Feynman en de Nederlandse equivalent Robbert Dijkgraaf bijvoorbeeld. Wat zij gemeen hebben – en jij gemeen met hén kunt hebben, als het op leren leren aankomt?

Zij hebben echt leren leren, door complexe informatie terug te brengen tot de kern. Zo simpel als het kan. Zó simpel, dat het uit te leggen is aan een kind. Dat is de maatstaf.

In de praktijk werkt dat zo, in 3 stappen, volgens de techniek die Feynman opstelde:

  1. Schrijf wat je geleerd hebt op op een A4, op de simpelste manier die je kunt bedenken. (Mindmappen helpt.)
  2. Vat het zo kort mogelijk samen. Als het even kan in 1 (even simpele) zin. (De Cornell methode helpt.)
  3. Leg het hardop uit aan een ander, zodat-ie het net zo goed begrijpt als jij. Zodat een kind het nog kan begrijpen!

En onthoud: het kan altijd korter en bondiger…

Nog beter leren leren?

Volg onze 1-daagse training Snellezen, Geheugentechnieken en Mindmappen. Je leert complex studie- en leesmateriaal op de meest efficiënte manier tot je te nemen (met snellezen) en effectief terug te brengen tot de meest simpele en overzichtelijk kern (met mindmappen), om het nooit meer te vergeten (met geheugentechnieken).

105 Shares

Lees alles over onze populaire 1-daagse open trainingen bij jou in de buurt

Lees alles over een 1-daagse in-company training bij jou op locatie

X