Iets nieuws leren? Begrijp eerst hoe je brein onthoudt én leert.

Stel, je wil iets nieuws leren. Bijvoorbeeld hoe je moet programmeren. Je download een aantal e-books, verzamelt een hoop interessante youtube-tutorials én je schrijft je in voor een online cursus — maar werkt dit wel? Is dit inderdaad de juiste manier om zoveel mogelijk te leren in een zo kort mogelijke tijd? Onderzoek geeft het antwoord:

Iets nieuws leren? Zó onthoudt je brein

Wil je iets nieuws leren, dan zul je allereerst moeten begrijpen hoe jouw brein nieuwe informatie onthoudt. Uit onderzoek blijkt namelijk dat er verschillende processen zijn die de ‘opslag’ van informatie kunnen beïnvloeden.

In een onderzoek, uitgevoerd door professor Richie Davidson, werd onderzocht welk effect complete rust heeft op je brein — onder andere door middel van meditatie. Niet alleen leek regelmatig mediteren de ruis te verminderen, men scoorde vervolgens ook beter bij geheugen- en intelligentietesten.

Het blijkt namelijk dat wanneer jij je volledig onderdompelt in een specifieke ervaring, jij jouw hersenen de kans geeft diepere onderlinge verbindingen te leggen. Deze verbindingen zorgen er vervolgens voor dat jij op een later tijdstip makkelijker een herinnering ‘oproept’.

… maar niet alleen ontspanning en rust blijken een positieve invloed te hebben op je geheugen, ook jouw emoties spelen een belangrijke rol:

Of het nu dat live-concert was dat jij bijwoonde of dat dat ene moment op vakantie — we hebben allemaal herinneringen van verschillende momenten uit ons leven. De een levendiger dan de ander. Deze herinneringen kunnen gevoelens bij je oproepen; bijvoorbeeld geluk, maar ook zeker verdriet of woede.

Koppel je een emotie aan een ervaring, dan wordt er een bepaald hormoon vrijgegeven. Dit stofje zorgt ervoor dat bepaalde gebieden in de hersenen geprikkeld worden. Hierdoor worden bepaalde zenuwen op een nieuwe manier aan elkaar gelinkt, waardoor de herinnering wordt opgeslagen.

Jouw emoties vertellen jouw brein als ware “Hé, dit is belangrijk. Sla dit op.

Ben je creatief bezig of gun jij jouw brein een momentje van rust, dan kunnen deze herinneringen naar de oppervlakte komen. Een herinnering waar namelijk een emotie aan gekoppeld is – positief of negatief – is voor jouw brein makkelijker om op te roepen.

Wil jij dus iets nieuws leren, ontspan dan — ga voor een diepe focus. Op deze manier koppel je bepaalde emoties aan de stof. Dit maakt het op zijn beurt weer mogelijk de informatie van die cursus Programmeren op een later moment sneller op te roepen.

Je weet nu hoe jouw brein informatie onthoudt

… nu zul je nog moeten begrijpen hoe jouw brein leert.

Iets nieuws leren. Zo leert je brein

Iets nieuws leren? Zó leert je brein

Wil je normaal gesproken iets leren, dan doe je dat veelal op dezelfde manier. Je leest alle tekst door, hopende dat je brein alles opslaat.

Toch werkt dit niet.

Wanneer je namelijk op een passieve manier informatie tot je neemt, bijvoorbeeld door het door te lezen en vervolgens naar het volgende onderwerp te gaan, benut jij je brein ineffectief.

Kijken we naar de ‘leerpiramide’, dan zien we dat er een andere, veel effectievere manier is om informatie te onthouden. Namelijk anderen iets leren óf direct zelf toepassen wat je hebt geleerd.

Leerpiramide

De piramide is als volgt:

  • Je onthoudt 90% van de informatie die jij een ander leert óf wanneer je direct de informatie toepast die je leert.
  • Neem je informatie tot je en pas je dat op een later moment toe, dan onthoud je 75% van de stof.
  • Ga je met anderen in discussie over het onderwerp, dan onthoud je 50% van de informatie.
  • Doet iemand het je voor of woon je een demonstratie bij, dan herinner jij je maar 30% van de materie.
  • Krijg je de informatie audiovisueel aangeleverd dan blijft slecht 20% hangen.
  • Lees je de informatie dan kun je blij zijn als je 10% van de stof opslaat.
  • Legt iemand je de informatie uit, bijvoorbeeld klassikaal, dan blijft maar een schamele 5% van de stof hangen — amper wat, dus.

Nemen we bijvoorbeeld mensen onder de loep die zichzelf graag dingen leren – zogenaamde autodidacten – dan zien we dat zij vaak uitblinken in de eerste categorie. Ze gaan volledig op in een onderwerp en passen dit na het leren vaak direct toe. Hierdoor blijft 90% van wat ze hebben geleerd, hangen.

Leonardo Da Vinci was zo’n autodidact. Hij gebruikte een systeem waarin hij informatie koppelde aan praktische acties — hierdoor sloeg zijn brein de informatie langer en beter op.

En die acties? — die gingen natuurlijk geregeld mis. Soms bleken zijn bevindingen namelijk toch niet te werken in de praktijk. En hoewel dat zijn vooruitgang soms vertraagde, zorgden de fouten in zijn werk er uiteindelijk voor dat hij de materie nog beter begreep.

Wil jij dus iets nieuws leren, bijvoorbeeld dat programmeren van HTML-codes, dan heb je er vrij weinig aan wanneer je al die nieuwe informatie leest. Wil je er zeker van zijn dat je brein het langdurig opslaat, probeer dan een andere methode van de leerpiramide uit.

Iets nieuws leren. 3 tips voor de praktijk

Efficiënter onthouden & leren — 3 praktische tips

Wil je nou bovenstaande theorieën in de praktijk brengen, dan kunnen deze 3 tips je daarbij helpen.

1. Maak aantekeningen

In plaats van zoveel mogelijk informatie tot je te nemen, lees je ieder hoofdstuk zó goed door dat je het aan een vriend zou kunnen uitleggen. Hierdoor sla je informatie beter en langer in je brein op.

Om deze leermethode te ondersteunen kun je volgens Psycholoog Robert Cialdini de volgende techniek gebruiken:

Na ieder hoofdstuk dat je hebt gelezen, schrijf je een samenvatting van maximaal 1 pagina.

Onderzoek toont namelijk aan dat wanneer je handmatig aantekeningen maakt je 50% meer informatie onthoudt dan wanneer je het hoofdstuk tig keer naleest. Verwerk deze informatie vervolgens in een mindmap, om zo nog meer informatie op te kunnen slaan!

2. Leg het iemand anders uit

Daarnaast zul je ieder stukje informatie moeten zien als een kans om iemand te onderwijzen. Probeer dat ook daadwerkelijk te doen.

Wanneer je een lastig onderwerp opdeelt in begrijpbare brokken, maak je het niet alleen voor de ander makkelijk te begrijpen, je vergroot ook je eigen begrip. Hierdoor blijft de materie langer in je brein opgeslagen.

Dat je waarschijnlijk wat fouten maakt, is geen probleem — het is zelfs goed.

Onderzoek toont namelijk aan dat wanneer jij een actie uitvoert en tegelijkertijd hier een fout in begaat, jouw gedachtengang nog soepeler zal verlopen. Het zorgt er namelijk voor dat je hersenen nieuwe connecties aanmaken. Key, wil je informatie langdurig opslaan.

3. Probeer constant nieuwe dingen uit

Verschillende onderzoeken wijzen ten slotte uit dat vreemde of onbekende ervaringen nieuwe neurologische connecties in ons brein aanmaken. Deze connecties maken het vervolgens mogelijk ideeën te verzinnen waar je normaal nooit zou opkomen.

Probeer dus eens wat nieuws — breid je kennissenkring uit of doe dingen die je nog nooit eerder hebt gedaan. Al deze nieuwe ervaringen zorgen voor een stroom van nieuwe ideeën.

Iets nieuws leren. Begrijp hoe je brein onthoudt

Kortom

Uiteindelijk gaat het er dus niet om hoeveel informatie je tot je neemt. Waar het uiteindelijk op neerkomt is hoe je dat doet:

  • Stimuleer je geheugen door je brein rust en ontspanning te geven én koppel daarnaast emoties aan de stof die jij wilt leren.
  • Wil je vervolgens de stof diep opslaan in je brein, werk dan vanuit de leerpiramide — leer bijvoorbeeld een ander de materie in plaats van zelf uren te blokken.

Leren hoe je dit in de praktijk toepast?

Vind je dit nou interessant en wil je nog meer handige tips over hoe je informatie nog sneller en beter opslaat? — volg dan eens onze cursus Snellezen, Geheugentechnieken en Mindmappen. Dan leer je het in minder dan 1 dag.

Lees alles over onze populaire 1-daagse open trainingen bij jou in de buurt

Lees alles over een 1-daagse in-company training bij jou op locatie

X