Onthoud wat je leest – met de vergeetcurve van Ebbinghaus

Je weet al dat lezen de sleutel is tot meer informatie, ervaring, inzicht, persoonlijke ontwikkeling en vooruitgang in je leven en carrière. Read to lead is (terecht) jouw motto. Maar er is één probleem: onthouden wat je leest en leert is altijd zo lastig. Of op z’n minst tijdelijk. Dit is hoe je het wél opslaat in je langetermijngeheugen – met de vergeetcurve van Ebbinghaus – om nooit meer te vergeten. 

Lezen is slim(mer worden)

Lezen helpt je verder. 

Het vergroot je concentratie (doordat het je focus-spier versterkt, goed voor je “constante concentratie”). Het doet je persoonlijke ontwikkeling goed en is de enige manier om voorop te blijven op verschillende vlakken (“read to lead”) – van vakbranche tot privé inzichten. Bovendien werkt het positief voor je productiviteit, effectiviteit en output op alle vlakken. 

Lezen biedt je namelijk in een blik in een wereld die je nog niet kende. In het geval van fictie lezen werkt dat blikverruimend en ontspannend. In het geval van non-fictie werk – waar we het hier over hebben, om te niet te vergeten – werkt dat inspirerend en informerend. Je leert iets dat een ander al geleerd heeft, en die persoon gaat jou dat in de korte versie uitleggen. Zo kun je kennis en ervaring tot je nemen via deze schrijvers, die je in een mensenleven anders niet bij elkaar zou kunnen opzoeken of zelf meemaken. 

Één probleem met al die informatie is echter: jij bent zo iemand die die dingen vergeet. Razendsnel ook. 

Las je een paar maanden geleden nog over de 7 gewoontes voor optimale productiviteit; nu weet je niet eens meer wie het ook alweer schreef, laat staan wat elke van de 7 stappen precies waren. (Het was “Stephen Covey” en de gewoontes waren “wees proactief, begin met het einde voor ogen, belangrijke zaken eerst, denk win-win, eerst begrijpen dan begrepen worden, synergie en houd de zaag scherp”). 

snel vergeten

Op de lange termijn onthouden wat zo’n non fictie auteur je probeerde te vertellen blijkt nogal lastig. En daar ben je niet de enige in. 

“Mensen vergeten normaal gesproken 90 procent van wat ze leren binnen 30 dagen. Het grootste deel van dat vergeten gebeurt binnen de eerste paar uur nadat je het geleerd hebt.” – John Medina, auteur van ‘Brain rules

Maar dat betekent niet dat het onmogelijk is om meer en langer te onthouden. Wat je daarvoor nodig hebt is “verspreide herhaling”. Hoe verspreid, en hoe herhaald, dat vertelt de vergeetcurve van Ebbinghaus je: de gouden stelregel tégen vergeten en vóór info opslaan in je langetermijngeheugen. 

Vergeetcurve Ebbinghaus werkt zo 

Het belangrijkste om te weten om de vergeetcurve te begrijpen: je brein heeft tijd nodig om informatie (goed) te verwerken.

Veelvuldig en decennialang wetenschappelijk onderzoek heeft uitgewezen dat je brein de informatie die je leest en leert wel opslaat, maar dat niet direct in het langetermijngeheugen doet. Het wordt in het kortetermijngeheugen geplaatst, en in het langetermijngeheugen op ‘standby’ gezet. Kom je in de tijd erna vaker terug op de informatie die destijds in het kortetermijngeheugen is geplaatst, dat wordt het ‘geactiveerd’ om definitief in het langetermijngeheugen te blijven. 

Dan pas is het permanent, en onthoud je het dus écht. Dat komt doordat je brein even nodig heeft om de structuur te bouwen en connecties aan te leggen rondom deze nieuwe informatie. Kom je niet terug op de gelezen stof, dan bestempeld het brein het als niet belangrijk genoeg om voor de lange termijn op te slaan, en verwijderd het na korte tijd uit z’n tijdelijke opslagplaats. Je bent het vergeten. 

En dat gebeurt dus, volgens John Medina hierboven, al heel snel. Binnen een paar uur.

Iets echt leren en opslaan op de lange termijn, doe je dus door wél (snel – en later) op die informatie terug te komen. Verspreide herhaling. En dat werkt, beaamt ook het wetenschapsinstituut The Association for Psychological Science. 

Herhalen wat je las en leerde dus, verdeeld over de tijd die erop volgt. Maar wanneer kun je het best herhalen? En hoe vaak?

Daar vond de Duitse psycholoog Hermann Ebbinghaus het antwoord op, in de 19e eeuw al. Hij maakte er zelfs een exacte curve van, die je precies vertelt wanneer die verspreide herhaling moet plaatsvinden voor maximaal effectieve opslag in het langetermijngeheugen. 

ebbinghausHerman Ebbinghaus – ‘uitvinder’ van de Ebbinghaus curve

Zijn woorden:

“Een bepaald aantal keer herhalen, verdeeld over tijd en ruimte, werkt beduidend voordeliger dan iets massaal in één keer tot je nemen.”

Zijn curve:

vergeetcurve

Dat deze herhaling nodig is, bevestigt ook Pierce J. Howard, auteur van ‘The Owner’s Manual for the Brain’:

“Werk dat hogere mentale functies vereist, zoals analyse en synthese, moet verdeeld worden om nieuwe neurale connecties te verstevigen. Nieuwe informatie vervangt oude informatie wanneer deze niet genoeg keren herhaald is.”

Je brein heeft tenslotte maar beperkte opslagruimte, dus moet het snel en selectief werken. Geef je geen aandacht aan ‘oude’ informatie, dan is het zo de deur uit gewerkt, en ben jij het weer vergeten. Zonde van je lees- en leertijd!

Het blijft dus wél hangen, wanneer je informatie niet in één keer naar binnen stampt, maar erop terugkomt – is wat deze geleerde heren en de neurowetenschap je vertellen. 

Maar hoe?

Hoe de vergeetcurve werkt – in 7 stappen

Je leest een boek nu waarschijnlijk door vooraan te beginnen, door te lezen en het dicht te slaan zodra je het uit hebt. Logisch. Maar dat is precies waar het misgaat, als we het over informatie onthouden hebben. 

Je hebt het op deze manier namelijk wel gelezen, maar niet geleerd. Niet voor de langetermijn tenminste. Om dat voor elkaar te krijgen, lees je net iets anders, volgens de snellees techniek, in deze volgorde:

1. Scan het boek – Blader het door en ‘prep’ je brein voor wat er komen gaat. Wat kun je verwachten, hoe is het ongeveer ingedeeld en hoeveel informatie heb je voor de kiezen? Je ontdekt het hier.

2. Skim de tekst – Ga vlug over de pagina’s heen. Vang opvallendheden op. Wat springt eruit? Je krijgt weer een betere indruk en je brein is klaar voor het echt opnemen van de informatie.

3 Breng de tekst in kaart – Voordat je echt aan de slag gaat met lezen helpt het als je alvast schematisch de tekst ruw in kaart brengt, bijvoorbeeld met een mindmap. Houd het globaal maar help je brein wel alvast in kaart te brengen waar de tekst over gaat en waar je op wilt letten.

4. Ga snellezen – Hoe snel is aan jou, maar wat in elk geval helpt om je snelheid te verhogen is door je ogen te begeleiden met een bijwijzer. Valt iets op, markeer en/of noteer het dan. (Misschien wel de belangrijkste stap, om niet te vergeten!)

5. Maak een mindmap – Heb je het boek uit, dan heb je een heel cluster aantekeningen verzameld. Het is nu belangrijk om ze te ordenen, zodat je hoofd er een logisch overzicht van krijgt. Dit doe je het best met een mindmap.

6. Slaap een nachtje – Nadat je je informatie overzichtelijk hebt gemaakt. Dit is het moment waarop je brein de tijd krijgt om de informatie te verwerken en de connecties aan te maken en op te bouwen.

7. Terug naar je mindmap – Pak je notities in de mindmap er nog eens bij. Wat had je ook alweer gelezen? Wat sprong eruit? Zie het, en je frist het op in je hoofd. De informatie in het langetermijngeheugen gaat langzaam van ‘standby’ naar ‘geactiveerd’.

8. Slaap er nog een nacht op – Verwerken, verwerken, verwerken.

Neem de mindmap er nog eens bij. – Herhaal wat je las. Pak eventueel het boek er weer bij, om stukken terug te zoeken en opnieuw te (snel)lezen. 

Doe dit laatste elke dag even in de week nadat je het boek uitlas. Pak het een maand later weer op, daarna 3 maanden later en na een half jaar weer. Elke keer dat je dat doet wordt de informatie dieper ingegraven in je langetermijngeheugen. Je geeft namelijk telkens een sterker seintje aan je brein dat deze info het stempel “belangrijk, niet vergeten” moet krijgen, doordat je er telkens op terugkomt. 

Dat is je eigen brein een handje helpen!

Écht leren snellezen en onthouden?

In onze training Snellezen en Geheugentechnieken leer je binnen één dag hoe je korte en lange stukken informatie snel tot je neemt, verwerkt en onthoudt – doordat je alle tips, trucs en hacks van het brein te weten komt. 

Lees alles over onze populaire 1-daagse open trainingen bij jou in de buurt

Lees alles over een 1-daagse in-company training bij jou op locatie

© Copyright 1999 – - Tijdwinst.com (een handelsnaam van SRS Consulting B.V.)
X