Ons geheugen verslechtert. Door technologische vooruitgang, maar ook gewoon doordat we ouder worden.  Maar dat je het kan verbeteren met braintraining (geheugen-apps en -spelletjes) is onjuist. De enige manier om je brein te trainen, is door nieuwe neuro-banen te ontwikkelen, zegt de wetenschap. Geen quick fixes, maar aanpassingen in levensstijl. 4 adviezen.

Geheugenkampioen: ‘ons brein is lui’

‘We lijken steeds minder de behoefte te hebben ons brein te gebruiken om zaken te onthouden. Het lijkt wel alsof we vergeten zijn hoe het moet’. Dat zegt Joshua Foer in zijn TED-talk. Volgens de Amerikaanse geheugenkampioen en schrijver van het boek ‘Moonwalking with Einstein: The Art and Science of Remembering Everything’ komt dit vooral door het tijdperk waarin we leven.

Joshua Foer:

We slaan alles extern op, van het alfabet en de boekrol tot de codex, de drukpers, de fotografie, de computer en de smartphone’.

En dat heeft volgens hem een significant effect op ons geheugen. We hoeven steeds minder te onthouden. Minder op te slaan. Het telefoonnummer van je partner staat namelijk gewoon in je telefoon. Een recept heb je binnen één Google search voor je neus en de routebeschrijving naar dat hotel? Google Maps vertelt je de weg.

Dat maakt ons lui. Of in ieder geval maakt: het maakt ons brein lui. Niet langer zijn we afhankelijk van onze grijze massa zodra het aankomt op het onthouden van zaken, maar vertrouwen we erop dat onze technologische snufjes dat voor ons doen. En dat handig. Voor ons, dan. Ons geheugen daarentegen blijkt erop achteruit te gaan.

Het is precies om die reden dat we de afgelopen jaren steeds vaker horen dat je jouw geheugen moet trainen. Om het fris en fruitig te houden. Om het scherp te houden, zodat je het ook op latere leeftijd nog kunt gebruiken.

En zie daar: breinspelletjes.

Ingaande op de “gezonde brein”-hype is er rond 2000 zoiets ontstaan als braintraining. En het is nog steeds populair. Hierbij kun je denken aan apps op je telefoon of tablet, fysieke spelletjes of websites vol met memory en rekenpuzzels. De intentie? Jouw geheugen in topconditie krijgen.

En dat klinkt mooi. Het is vaak zelfs leuk. Alleen: het werkt niet.

‘Brein trainen met breinspelletjes werkt niet’, zegt onderzoek (en rechter)

De wetenschap is het er unaniem over eens: je brein trainen met breinspelletjes werkt niet. Dat neemt niet weg dat het niet ontspannend kan zijn. Maar je brein trainen doe je er in ieder geval niet mee.

Neem bijvoorbeeld het Stanford University Center on Longevity of het Berlijns Max Planck Instituut van Human Development. In hun gezamenlijke studie wijzen ze uit dat braintraining niets voor je doet. Zeventig van ‘s werelds grootste cognitief psychologen en neurowetenschappers beamen dit.

Hun statement:

‘De krachtige consensus van deze groep is dat de wetenschap de claims niet onderbouwt dat het gebruik van breinspelletjes-software cognitieve prestaties in het dagelijks leven verbetert of cognitieve achteruitgang en hersenaandoeningen voorkomt.’

Over het algemeen zijn wetenschappers natuurlijk erg voorzichtig met woorden als “niet” en “wel”, maar zoals je hierboven ziet zijn ze niet bang om te stellen dat het gewoon niet werkt (‘krachtige consensus’ en ‘niet onderbouwt’).

Onderzoeken die dát tegenspreken? Die zeggen dat braintraining wél werkt? Die zijn er ook. Deze “onderzoeken” zijn uitgevoerd door de verkopers van braintraining software en -apps. Deze “studies” worden dan ook met de grond gelijk gemaakt. Is het niet door bovenstaande wetenschappers, dan is het wel door de rechterlijke macht:

Zo werd Lumosity, een grote brein spelletjes gigant, aangeklaagd door de federale handelscommissie van de Verenigde Staten omdat ze onterecht claimden dat hun product wetenschappelijk bewezen het brein zou trainen. ‘t kostte hen zo’n schamele twee miljoen dollar.

We hopen dan ook niet dat je teveel van je zuurverdiende centen en tijd aan braintraining hebt besteed. In ieder geval niet om je brein te trainen, voor ontspanning en plezier werkt het zeker.

brein trainen

Leuk. Ontspannend. Maar het verbetert niet je geheugen.

Wat wel werkt: nieuwe neuro-verbindingen aanleggen

Toch is niet alle hoop verloren (wel voor die breinspelletjes, dat blijkt dus gewoon onzin), maar voor je geheugen. Het is namelijk niet zo dat je maar bij de pakken neer moet zitten. Dat je moet accepteren dat je geheugen langzaam maar zeker in een zeef verandert. Zeker niet!

Je kunt jouw brein op andere manieren trainen, als je het zo wilt noemen. Door je vooral te focussen op het aanleggen van nieuwe neuro-verbindingen (“denkroutines” in je brein). Houdt ‘t geheugen lekker soepel.

Hoe zit dat?

Telkens wanneer er routine optreedt in je kennis en handelen (iets wordt steeds minder “nieuw”) verdwijnen er verbindingen in je brein. Je leert als ware functioneren op de automatische piloot. Fantastisch voor het ontwikkelen van goede gewoontes, maar frustrerend voor je geheugen. Het maakt lui, weet je nog?

Daarentegen steeds nieuwe dingen leren of nieuwe ervaringen en indrukken opdoen, prikkelt die neuro-verbindingen. Je slaat nieuwe informatie op en maakt hierdoor nieuwe associaties aan. Je neurale netwerk (en dus ook je geheugen) versterkt.

Met andere woorden:

Om je geheugen fris en fruitig te houden, grijp je niet naar breinspelletjes. Je brein trainen doe je door jezelf vooral onder te dompelen in nieuwe kennis en nieuwe ervaringen. 

Praktische tips om direct mee aan de slag te gaan

1. Doe iedere dag iets nieuws

Je wil jezelf dus zoveel mogelijk blootstellen aan nieuwe informatie en ervaringen. Dat lukt wanneer je iedere dag opnieuw iets nieuws leert en ontdekt. En dat klinkt misschien als een hele opgave, maar dat is het niet.

Zo zegt de Hersenstichting bijvoorbeeld, dat het ook al voldoende is om je dagelijkse routine te doorbreken. En dan kan al door een paar hele simpele dingen in je dag te veranderen. Een paar ideeën die zij aandragen:

  • ‘Verras je tafelgenoten met een gerecht uit een andere wereldkeuken. Zo leer je nieuwe kooktechnieken en vreemde ingrediënten kennen;
  • Loop eens een ander ommetje dan je gewend bent. Ga op ontdekking in je eigen wijk.
  • Neem een abonnement op de krant. Of als je die al hebt, verander van krant. Zo kom je in aanraking met nieuwe inzichten en weer eens een andere puzzel;’

Zo simpel kan het dus zijn. Om je brein te trainen hoef je dus niet je hele leven op z’n kop te gooien. Sprenkel gewoonweg een klein beetje vernieuwing door je dag heen en verras zo je geheugen — ziet ‘t vast niet aankomen.

2. Luister naar (of maak) muziek

Een andere manier om die neuro-verbindingen te prikkelen, is door je brein bloot te stellen aan muziek. En dat kan door muziek te beluisteren, maar je doet het helemaal goed wanneer je het ook nog eens maakt. Volgens Erik Scherder, neuropsycholoog en muziekenthousiasteling, is het een fantastische manier om je brein te trainen.

In zijn boek ‘Singin in the Brain’ beschrijft Scherder dat muziek emotie versterkt. En aangezien de amygdala (emotie) en hippocampus (geheugen) fantastisch samenwerken, versterkt dat het geheugen. Er treedt daadwerkelijk verandering op het in de grijze stof en de verbindingen in het brein nemen toe. Zo goed zelfs, dat mensen met dementie er baat bij hebben.

Ben je dus op zoek naar manieren om je brein te trainen, overweeg dan eens die gitaar die op zolder ligt te verstoffen op te pakken. Volg muziekles, oefen, tokkel. Het zal niet alleen effect hebben op je geheugen, maar ook op je humeur en creativiteit. Enkel naar muziek luisteren, kan ook geen kwaad.

3. Werk aan je conditie

… en daarmee aan je cognitie. Ook hier halen we Erik Scherder weer aan. Want naast dat hij ontzettend fan is van muziek, is hij ook groot voorstander van voldoende beweging. Ook dat blijkt namelijk een ontzettend krachtige manier om je brein te trainen.

Zo zorgt voldoende beweging ervoor dat jij zaken goed en juist opslaat in je geheugen. Bewegen zorgt er namelijk voor dat je nieuwe neurale netwerken aanmaakt tussen je hersencellen. Hierdoor ‘stromen’ informatie en herinneringen beter en sla je ze sneller en langer op (= goed geheugen). Een half uur per dag is hiervoor voldoende.

En nu kun je inderdaad gaan voor een half uurtje aerobics (werkt namelijk uitstekend), maar een frisse stevige wandeling doet ook wonderen. Wat je ook kiest: weet dat zolang jij je lichaam traint, je ook gelijk je brein traint.

brein trainen tips

4. Blijf (een leven lang) leren

Nieuwe vaardigheden en kennis aanleren is dus dé manier om je geheugen krachtig te houden. Daarvoor hoef je heus niet je baan op te zeggen en terug in de schoolbanken te kruipen. Dat mag zeker, maar er zijn ook andere manieren om je hersen te prikkelen dan het volgen van opleiding. Kleinschaliger, bijvoorbeeld:

Wat dacht je van het leren van een nieuwe taal? Volgens de Hersenstichting een uitstekende manier om die grijze materie soepel te houden (‘Start met een cursus Italiaans of Spaans, zodat je bij je volgende vakantie de taal spreekt. Je hersenen nog meer uitdagen? Leer een echt vreemde taal zoals Chinees.’).

Of een cursus ‘Snellezen’? Daardoor ga je nog sneller door de stof heen. Vul dat aan met ‘Geheugentechnieken en Mindmapping’ en je leert die informatie ook nog een beter noteren én onthouden. Ontzettend handig bij het leren van die nieuwe taal bijvoorbeeld.

Met dat laatste kunnen wij helpen. Wij bieden namelijk een training ‘Snellezen, Geheugentechnieken en Mindmapping’ aan. We leren je in minder dan 1 dag sneller lezen, informatie effectief verwerken en slimme technieken om de informatie te onthouden — niet door middel van breinspelletjes hoor, maar met bewezen wetenschappelijke manieren (die geheugenkampioen Joshua Foer hierboven) ook gebruikt. Reuze interessant!

Kortom

In tijden van achteruitgaande breinprestaties en externe geheugens, is er niets mis mee om je brein te trainen. Doe het dan alleen niet met braintraining; van die apps en spelletjes die claimen dat ze jou helpen je geheugen verbeteren. Dat werkt gewoon niet.

De enige manier om je geheugen zeef-vrij te houden, is door te het bloot te stellen aan nieuwe ervaringen en informatie. Om zo die nieuwe neuro-banen te ontwikkelen. Dat kun je jezelf doen door iedere dag bloot te stellen aan nieuwe dingen, jezelf onder te dompelen in muziek, voldoende te bewegen en te blijven leren. Geen quick fixes dus, maar vooral een kwestie van levensstijl.

Dagelijks handige inzichten? Volg ons op social media!

Volg ons onder andere op Instagram of Pinterest. Daar krijg je niet alleen handvatten op het gebied van slimmer communiceren, je ontvangt ook de slimme tips waarmee je jouw productiviteit een boost geeft. De laatste artikelen netjes en overzichtelijk in je mailbox ontvangen? Schrijf je dan in voor de tweewekelijkse nieuwsbrief.

Leer je liever lezend, lees dan ons boek Elke Dag om 15.00 Uur Klaar. Maak kennis met de beste inzichten uit onze trainingen en leer slimmer werken in plaats van harder. En snellezen? Tekstbegrip? En leessnelheid? Zulke zaken komen ook aan bod.

Wie zijn wij? | Training Snellezen, Geheugentechnieken & Mindmapping

Tijdwinst.com is een trainingsbureau dat zich specialiseert in slimmer (samen)werken. We bieden door het hele land diverse (online) trainingen aan, variërend van timemanagement, assertiviteit, gesprekstechnieken tot aan snellezen. Nieuwsgierig? Neem dan zeker eens een kijkje op onze website of blogs, en schrijf je in voor één van onze (digitale) trainingen.

  1. 1-daagse training Time Management | Blog
  2. 1-daagse training Assertiviteit | Blog
  3. 1-daagse training Gesprekstechnieken | Blog
  4. 1-daagse training Feedback Geven | Blog
  5. 1-daagse training Snellezen, Mindmapping en Geheugentechnieken | Blog
  6. 1-daagse training Effectief Thuiswerken voor Teams | Blog